Homiladorlik davrida qanday tahlil va tekshiruvlar o‘tkaziladi?
Homiladorlik davomida muntazam ravishda akusher-ginekolog ko‘rigidan o‘tish ona va bolaning salomatligini nazorat qilish uchun muhimdir. Tekshiruvlar homiladorlikning kechishi, ayolning umumiy holati va mavjud xavf omillariga qarab belgilanadi.
Dastlabki ko‘rik
Homiladorlik tasdiqlangach, imkon qadar erta muddatda akusher-ginekologga murojaat qilish tavsiya etiladi. Birinchi ko‘rikda shifokor:
• hayz sikli va homiladorlik muddatini aniqlaydi;
• avvalgi homiladorliklar va tug‘ruqlar haqida so‘raydi;
• surunkali kasalliklar va qabul qilinayotgan dorilarni aniqlaydi;
• arterial bosim, vazn va bo‘y ko‘rsatkichlarini baholaydi;
• homiladorlikni kuzatish rejasini tuzadi.
Asosiy laborator tahlillar
Homiladorlikning boshida odatda quyidagi tekshiruvlar buyuriladi:
• umumiy qon tahlili;
• umumiy siydik tahlili;
• qon guruhi va rezus omili;
• qondagi glyukoza miqdori;
• OIV, sifilis, B va C virusli gepatitlariga tekshiruv;
• shifokor ko‘rsatmasiga muvofiq boshqa biokimyoviy va infeksion tahlillar.
Agar homilador ayolning rezus omili manfiy bo‘lsa, rezus-konflikt xavfini baholash uchun qo‘shimcha nazorat talab qilinishi mumkin.
Ultratovush va prenatal skrining
Birinchi trimestr skriningi odatda 11 hafta–13 hafta 6 kun oralig‘ida o‘tkaziladi. UTT yordamida homiladorlik muddati, homilalar soni, yurak urishi va ayrim rivojlanish belgilariga baho beriladi. Zarurat bo‘lsa, biokimyoviy yoki genetik skrining tavsiya qilinadi.
Ikkinchi trimestrdagi batafsil UTT ko‘pincha 18–22 haftalarda o‘tkaziladi. Unda bolaning a’zolari, yo‘ldoshning joylashuvi va homila suvi baholanadi.
Keyingi UTT tekshiruvlari homilaning o‘sishi, holati, yo‘ldosh va qon oqimini baholash uchun shifokor ko‘rsatmasiga muvofiq o‘tkaziladi.
Homiladorlik diabetini aniqlash
Homiladorlik diabetini tekshirish odatda 24–28 haftalarda tavsiya qilinadi. Xavf yuqori bo‘lsa, shifokor tekshiruvni ertaroq belgilashi mumkin.
Har bir ko‘rikda nimalar nazorat qilinadi?
• arterial bosim;
• tana vazni;
• shishlar mavjudligi;
• bachadon tubining balandligi;
• homilaning yurak urishi;
• siydikdagi oqsil va boshqa ko‘rsatkichlar.
Homiladorlikning oxirgi haftalarida bolaning holati va yurak urishini baholash uchun kardiotokografiya — KTG tekshiruvi buyurilishi mumkin.
Tekshiruvlar jadvali barcha ayollar uchun bir xil emas. Qon ketishi, kuchli qorin og‘rig‘i, homila harakatlarining kamayishi, kuchli bosh og‘rig‘i, ko‘rishning xiralashishi, to‘satdan paydo bo‘lgan shish yoki arterial bosimning oshishi kuzatilsa, zudlik bilan shifokorga murojaat qilish kerak.
Maqoladagi ma’lumotlar umumiy tavsiyalar hisoblanadi. Tahlil va tekshiruvlarning aniq ro‘yxati hamda muddati akusher-ginekolog tomonidan individual belgilanadi.